1. Hang Sơn Đoòng Việt Nam – hang động tự nhiên lớn nhất thế giới 

 1.1. Sự khám phá hang Sơn Đoòng

Người đầu tiên tìm thấy hang Sơn Đoòng là ông Hồ Khanh, sinh sống lại làng Phong Nha, tỉnh Quảng Bình. Trước đây ông là một người làm nghề phu trầm (đây là nghề đi vào rừng sâu tìm kiếm trầm hương của nhiều người dân Quảng Bình, cho đến năm 2001 Thủ tướng Chính phủ đã không cho phép khai thác khu vực rừng Phong Nha – Kẻ Bàng).

Trong quá trình đi rừng nguy hiểm, các thợ rừng thường xuyên tìm kiếm những hang đá để trú ngụ cũng như là nơi chứa nguồn nước sạch. Cơ duyên tìm thấy hang Sơn Đoòng cũng đến từ đó.

Tháng 12/1990, ông Hồ Khanh tìm thấy một vách đá để trú mưa, nhưng không ngờ rằng ông lại chứng kiến cảnh những cột sương thổi ào ào từ trong hang vô cùng kỳ bí làm ông hoảng sợ. 

Đến năm 2007, ông Howard Limbert đến Việt Nam tìm kiếm hang động thì gặp được ông Hồ Khanh, được nghe kể lại câu chuyện trên và cho ông Khanh biết rằng đó có thể là một hang động rất lớn. Sau nhiều nỗ lực ông Hồ Khanh đã tìm thấy lại được miệng hang. Và vào ngày 07/04/2009 cuộc thám hiểm hang Sơn Đoòng chính thức bắt đầu.

1.2. Sự hình thành hang Sơn Đoòng

Sông Rào Thương và dòng nước Hang Khe Ry nhập lại với nhau tạo ra một dòng suối lớn chảy qua đoạn một đoạn đứt gãy của dãy Trường Sơn. Qua hơn triệu năm ăn mòn đã tạo nên một hang động Sơn Đoòng khổng lồ.

  1.3. Hang động lớn nhất thế giới được UNESCO công nhận

Với chiều dài gần 9km, chiều rộng 150m, cao hơn 200m và dung tích tương đương 38,5 triệu m³, hang Sơn Đoòng 2 lần được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới và được tổ chức Kỷ lục Thế giới Guinness chứng nhận là hang động lớn nhất thế giới. 

2. Hang Sơn Đoòng – một thế giới khác

Sơn Đoòng là hang động đầu tiên cũng như duy nhất trên Trái Đất chứa cả một khu rừng nguyên sinh bên trong, những sinh vật bên trong cũng có những biến đổi riêng biệt để thích nghi với môi trường trong hang. Chính vì thế, nơi đây tựa như một thế giới hoàn toàn cách biệt với bên ngoài.

 2.1. Sơ đồ thế giới ngầm Sơn Đoòng

Sau những hành trình khám phá, những nhà thám hiểm đã rút ra được sơ đồ hang Sơn Đoòng và những cột mốc đáng chú ý: 

• Cách 1.5km tính từ cửa hang sẽ là nhánh hang Hope and Vision, có dòng sông ngầm chảy qua và mãng đá thạch nhũ Hand of Dog.
• Khu cắm trại I nằm cạnh những dòng sông ngầm là một hành lang hoá thạch
• Đến Hố sụt 1: Vọng Khủng Long, đây là khu vực giếng trời do vòm hang bị sập xuống.
• Hố sụt 2: Garden of Edam nằm cách vọng Khủng Long 1km.
• Hành lang Passchendaele: một hồ nước màu xanh ngọc bích dài 600m đẹp một cách siêu thực.

• Ruộng Ngọc hang động: nằm ngay gần đó chưa nhiều viên đá tròn xoe như ngọc được tạo từ hợp chất muối canxi.
• Bức tường Việt Nam: nằm gần cuối hang động, được khám phá vào tháng 04/2009 nhưng lúc ấy các nhà thám hiểm không mang đủ trang thiết bị để chinh phục vách tường đá cao 90m. Mãi cho đến 03/2010 họ đã quay trở lại để tiếp tục chuyến khám phá còn đang dang dở.

Hiện nay bạn vẫn có thể nhìn ngắm vẻ đẹp của hang Sơn Đoòng tại nhà, bởi National Geographic đã tạo một trang web cho phép người xem có thể nhìn ngắm hang với góc nhìn 360 độ.

 2.2. 2 Hố Sụt hang Sơn Đoòng chứa cả rừng nguyên sinh

Vọng Khủng Long và vườn địa đàng Edam được hình thành do vòm hang bị sập tạo điều kiện cho ánh sáng chiếu rọi trực tiếp vào bên trong.

Cái tên vọng Khủng Long được ra đời bởi khi vừa bước chân đến đây, các nhà thám hiểm phải trầm trồ vì vẻ đẹp như kỷ Jura. Tại Hố sụt 1 có một măng đá thạch nhũ, dạng tầng như một chiếc bánh cưới, được nhiều du khách yêu thích chụp ảnh kỷ niệm tại đây.

Tại Hố sụt 2, cả một khu rừng nguyên sinh đẹp như cổ tích hiện ra trước mắt các nhà thám hiểm. Điểm đặc biệt của cánh rừng này là có nhiều cây cổ thụ nhưng thân của chúng nhỏ và vươn cao vút để nhận ánh sáng. Khu cắm trại tại vườn địa đàng được xem là bãi trại đẹp nhất nhì thế giới bởi vòm trời sẽ có đầy sao vào ban đêm.

 2.3. 7 loài mới được tìm thấy tại hang Sơn Đoòng

Bởi điều kiện sống đặc biệt nên những sinh vật nơi đây sẽ có những biến đổi riêng biệt để thích nghi với môi trường. Tính đến nay đã tìm thấy 7 loài mới và điểm chung của là bị mù, có cơ thể màu trắng hoặc trong suốt.

3. Khai thác du lịch và bảo tồn hang Sơn Đoòng 

Hiện nay hoạt động du lịch tại Sơn Đoòng được khai thác theo dạng thám hiểm, đòi hỏi người tham gia phải đạt đủ thể lực và hạn chế số lượng du khách mỗi năm. Các chuyến du lịch sẽ được chia cấp độ từ dễ đến khó để phù hợp với từng nhóm khách khác nhau.

Vào những năm trước đã rộ lên tin đồn các doanh nghiệp sẽ đến và xây dựng cáp treo bên trong hang Sơn Đoòng gây nhiều tranh cãi, nhưng thực tế ban lãnh đạo tỉnh Quảng Bình đã khẳng định sẽ không cho chấp nhận dự án này.