Tìm lời giải mã hoa văn bí ẩn trên trống đồng Đông Sơn 

Trống Đồng Đông Sơn không chỉ là tinh hoa văn hóa của người Việt cổ mà còn được xem như một vật linh thiên gắn liền cùng đời sống tinh thần của họ. Bên cạnh những hình ảnh sống động gợi tả về đời sống tinh thần phong phú, trên trống đồng còn có nhiều hoa văn bí ẩn, gắn liền cùng những nghi lễ tâm linh từ hàng nghìn năm trước của người xưa.

1. Tìm hiểu về trống đồng Đông Sơn

Trống đồng Đông Sơn một tuyệt tác của kỹ thuật luyện kim thời xưa

1.1. Nguồn gốc và ý nghĩa của trống đồng Đông Sơn

Trống Đồng Đông Sơn được xem là biểu tượng của nền văn hóa Đông Sơn có niên đại cách nay 2000-2500 năm. Có thể gọi trống đồng là một tuyệt tác tuyệt vời của kỹ thuật đúc đồng, bởi không những chúng có hình dáng cân đối hài hòa, chạm khắc họa tiết đầy tinh xảo, đòi hỏi tay nghề cao. 

Trống đồng đóng vai trò như một loại nhạc cụ quan trọng trong những nghi lễ đặc biệt của người Việt Cổ như lễ mai táng, tế thần thánh hay như một vật được chôn cùng người đã mất (đây có thể xem như sự bất bình đẳng về giàu nghèo từ thời xa xưa). Ngoài ra nó còn thể hiện sự uy quyền của các thủ lĩnh thời bấy giờ, tiếng trống là tiếng hiệu ra trận, mang ý nghĩ chính trị.

Hoạ tiết thuyền chiến với những người lính trên trống đồng

Ngoài ra những hình khắc trên trống đồng cũng tái hiện phần nào hoạt động lao động kinh tế của người xưa, quan niệm tôn giáo cũng như đời sống nghệ thuật. 

1.2. Hoa văn trên trống đồng Đông Sơn 

Hoa văn được khắc trên trống đồng như những hình ảnh minh họa kể lại về đời sống tinh thần đầy sống động của người Việt cổ. 

Hiện nay có gần 500 chiếc trống đồng được khai quật, nhìn chung những họa tiết sẽ về con người cùng những hoạt động thường nhật, lễ hội hay về động vật xoay quanh họa tiết mặt trời chạm khắc nổi ở trung tâm thể hiện niềm tôn thờ với thần Mặt Trời. Đa phần họa tiết trên trống sẽ được khắc ở số chẵn, chứng tỏ người xưa rất quan tâm đến việc tính đếm. 

Hình khắc chim muông trên trống đồng

Song song những hình ảnh vui tươi, trên trống đồng còn có bóng dáng của những nghi lễ cổ xưa đầy bí ẩn.

2. Hoa văn bí ẩn trên trống đồng

Người ta tìm thấy hình ảnh một thầy cúng cưỡi voi trong một nghi lễ trang trọng trên thân trống khiến nhiều người đặt ra câu hỏi đó là nghi lễ gì và thầy cúng đóng vai trò như thế nào trong đời sống khi ấy.

2.1. Thầy cúng Shaman trong đời sống người Việt cổ

Có thể nói rằng vào thời kỳ ấy, những thầy cúng Shaman và những thủ lĩnh có vị trí khá tương đồng nhau trong xã hội, vì họ đặc biệt đeo rất nhiều trang sức, lông vũ để trông khác biết với người thường cũng như tạo nên uy lực tiếp cận với thần thánh ma quỷ.


Thậm chí họ còn có cho mình một chiếc đai đầu bằng đồng tựa như một chiếc “vương miện”  trong một mộ cổ được khai quật ở Quảng Ninh, chiếc vương miện này có phần lỏng lẻo phù hợp đeo trong những nghi lễ hơn là của các chiến binh khi ra trận. 

Chiếc đai đầu và hình ảnh minh hoạ của thầy cúng

Cũng từ ngôi mộ cổ nói trên, bên cạnh chiếc đai đầu thì còn có bộ đồ đan tinh xảo, ngoài ra chủ của chiếc quan tài trên được các nhà khảo cổ xác định là nữ tầm 40 tuổi và là một Shaman của vùng. 

Theo những nghiên cứu cho thấy, thầy cúng như những người trung gian giao tiếp với Thần linh, họ truyền đạt mong muốn đến Thần và có nhiệm vụ phụng sự, tế lễ cho các Thần.

2.2. Di vật trong nghi lễ của thầy cúng

Trên thân trống đồng không khó để tìm thấy hình ảnh nghi lễ của Shaman, bên cạnh hình ảnh thầy cúng cưỡi voi, cầm quạt thì chúng ta còn có thể thấy một người cầm một chiếc cốc kỳ lạ. 

Hoạ tiết người dâng chiếc cốc thánh

Đó được xem như một chiếc cốc dâng lễ với hai tay đỡ dài được trang trí hình hoa văn sóng nước. Suốt trong nghi lễ, thầy cúng hành lễ bên trong nhà sàn cùng một đội kèn trống lớn.

Chiếc cốc dâng lễ (Sưu tập Mai Sĩ Tất Thắng)

3. Văn hóa Đông Sơn – nền văn minh rực rỡ

3.1. Văn hoá Đông Sơn

Văn hoá Đông Sơn là một nền văn hoá cổ, trải dài ở miền Bắc, nhưng không chịu nhiều ảnh hưởng của Trung Hoa,  mà lại giao thoa với thẩm mỹ của Chăm Pa. Điều này khẳng định về tính thuần khiết Đông Nam Á trong văn hóa Đông Sơn, một cột mốc văn hóa đặc sắc của người Việt.

Được phát hiện vào mùa hè năm 1924, đúng 100 năm trước, cho đến nay đã có nhiều cuộc khai quật và những nghiên cứu sâu về nên văn hoá này. 

Nhắc đến văn hoá Đông Sơn thì phải kể đến kỹ thuật luyện kim, các thợ kim khí biết tận dụng chì để tạo nên hợp kim đồng-chì-thiếc tạo nên sự đột phá cho ngành luyện kim. Không những họ tạo ra nhiều sản phẩm cỡ lớn (trống, thạp, chuông) mà còn làm ra những trang sức mỹ nghệ đầy tinh xảo.

Trang sức thời Đông Sơn

3.2. Giữ gìn nét đẹp văn hoá Đông Sơn

Nhà nước vẫn luôn ra sức để gìn giữ không gian thiên nhiên, nâng cao nhận thức vị thế của nền văn hoá Đông Sơn, cũng như tiến tới xây dựng hồ sơ khoa học trình đến Liên hợp quốc UNESCO nhằm vinh danh nền văn hóa này là di sản văn hóa thế giới.

Cho đến nay hoạ tiết trên trống đồng vẫn mang tính thẩm mỹ nhất định, được nhiều người chọn làm hoạ tiết để in ấn lên trang phục, phụ kiện.

Đặc biệt thương hiệu mỹ phẩm S:kin Heritage của Việt Nam cũng lựa chọn trống đồng Đông Sơn làm nguồn cảm hứng cho dòng kem chống nắng của mình.

Kem chống nắng Trống Đồng đến từ thương hiệu S:kin Heritage

Liên hệ với S:kin Heritage

LIÊN HỆ NHANH

Đăng ký tư vấn ngay

*Chúng tôi cam kết bảo mật thông tin tuyệt đối